Thee zetten: de juiste temperatuur en trektijd per theesoort

De meeste thee die tegenvalt, is geen slechte thee. Het is goede thee die verkeerd is gezet. Water dat te heet was, blad dat te lang trok, of simpelweg te weinig thee in de pot. In deze gids staat per theesoort precies wat je nodig hebt: hoeveel blad, welke temperatuur en hoe lang.

De drie knoppen waaraan je draait

Dosering bepaalt de intensiteit. Te weinig blad geeft een dunne kop, en dat los je niet op door langer te laten trekken — dan haal je vooral bitterheid naar boven.

Temperatuur bepaalt wát er uit het blad komt. Hete stoffen als tannine lossen sneller op bij hoge temperatuur; fijne aroma's verdampen er juist door. Daarom vraagt een delicate groene thee om 70 graden en een stevige zwarte om 95.

Trektijd bepaalt hoe ver dat proces doorloopt. Bij theeën met tannine — groen, zwart, wit, oolong — is er een omslagpunt: daarna wordt het niet sterker maar stroever. Kruiden en rooibos hebben dat omslagpunt niet.

Overzicht per theesoort

Theesoort	Per liter	Temperatuur	Trektijd
Groene thee	12–15 g	70–80 °C	2–3 min
Witte thee	12–15 g	70–80 °C	2–3 min
Oolong	10–12 g	85–90 °C	2–3 min
Zwarte thee	10–12 g	90–95 °C	3–4 min
Pu erh	10–12 g	95–100 °C	3–5 min
Kruiden en rooibos	12–15 g	95–100 °C	6–8 min

Voor één kop van 200 ml komt dat neer op 2 tot 3 gram, ongeveer één schepje van een theemaatlepel.

Fruitige melanges volg je naar hun basis. Een fruitige thee op een zwarte theebasis zet je als zwarte thee; ligt er rooibos onder, dan volg je de rooibosregel. Kijk dus niet naar het fruit maar naar waar de melange op gebouwd is.

Groene thee: 70 tot 80 graden

Groene thee is de soort waar de meeste fouten mee gemaakt worden, en bijna altijd dezelfde: kokend water. Het blad is nauwelijks geoxideerd en de fijne, plantaardige aroma's zijn kwetsbaar. Boven de 80 graden slaat de smaak om naar bitter en blijft er een droge, stroeve afdronk over.

Heb je geen waterkoker met temperatuurinstelling: kook het water en laat het vijf minuten staan. Dan zit je rond de 80 graden.

Witte thee: zacht en geduldig

Witte thee ondergaat de lichtste bewerking van alle theesoorten en vraagt daarom dezelfde voorzichtige temperatuur als groene thee. Het blad is vaak grof en luchtig, dus laat het ruim de kans zich te ontvouwen — gebruik een ruime pot of filter in plaats van een klein theezakje.

Oolong: 85 tot 90 graden, en meerdere keren

Oolong ligt qua oxidatie tussen groen en zwart in, en dat zie je terug in de temperatuur. Belangrijker nog: oolong is bij uitstek de soort om meerdere keren op te gieten. Het blad is vaak strak gerold en opent zich pas gaandeweg.

Zet daarom liever drie korte opgietsels van ongeveer een minuut dan één lange. De tweede opgieting is bij veel oolongs de mooiste — dan is het blad open en komen de bloemige tonen het duidelijkst naar voren.

Zwarte thee: 3 tot 4 minuten, niet langer

Zwarte thee is volledig geoxideerd en verdraagt heet water. Hier gaat het meestal mis bij de tijd: veel mensen laten het zakje of filter gewoon staan. Na een minuut of vier is de smaak eruit en komt vooral tannine nog los. Het resultaat is niet sterker, maar stroever en droger in de mond.

Wil je een krachtiger kop, gebruik dan meer blad in plaats van meer tijd.

Pu erh: eerst spoelen

Pu erh is gefermenteerd en gerijpt, en verdraagt kokend water zonder problemen. Eén stap die vaak wordt overgeslagen: spoel het blad kort met heet water en giet die eerste opgieting weg. Dat maakt het blad wakker en haalt het stoffige randje van de rijping eraf. Pas daarna zet je de thee echt.

Kruiden en rooibos: laat ze staan

Hier gelden de regels precies omgekeerd. Kruiden, bloemen, wortels en rooibos bevatten geen tannine, dus ze worden niet bitter. Ze hebben juist tijd nódig — zes tot acht minuten in kokend water — om hun smaak af te geven. Te kort trekken is bij deze categorie de grootste fout.

Dek de pot af tijdens het trekken. De aroma's van kruiden zitten in vluchtige oliën, en die verdwijnen letterlijk met de stoom.

Drie fouten die je meteen kunt afleren

1. Kokend water op groene thee. Verreweg de meest gemaakte fout, en direct hoorbaar in de smaak.
2. Het filter laten staan. Haal blad of filter uit de pot zodra de trektijd om is, anders trekt de thee door in je kopje.
3. Te weinig blad, gecompenseerd met tijd. Dat werkt niet. Dosering en trektijd zijn geen uitwisselbare knoppen.

Meerdere opgietsels

Goed blad geeft meer dan één kop. Bij de eerste opgieting ontvouwen de bladeren zich nog; bij de tweede is dat proces klaar en komen vaak juist de subtielere lagen naar voren. Oolong en pu erh zijn hier het meest geschikt voor, maar ook een goede sencha of witte thee doet moeiteloos twee tot drie opgietsels.

Verleng elke volgende opgieting met ongeveer dertig seconden, omdat het blad zijn smaakstoffen steeds langzamer afgeeft.

Bij elk product in onze theecollectie staat het zetadvies met dosering, temperatuur en trektijd, afgestemd op die specifieke thee. Kom je er niet uit, dan mag je ons altijd mailen — we drinken ze zelf allemaal.